احتمالا شاهد این موضوع بودهاید که از پس از نصب یک نرمافزار، تبلیغ افزار آگهیهای تبلیغاتی یا پاپآپها را روی کامپیوتر شما نمایش داده است. این امر لزوماً بد نیست. چرا که باعث میگردد تا توسعهدهندگان نرمافزارها بتوانند نرمافزارهایشان را برای مصرفکنندگان نهایی رایگان عرضه کنند.
تبلیغ افزار چیست؟
تبلیغ افزار (Adware) یک نرمافزار است که آگهیهای تبلیغاتی (بنرها) را روی کامپیوتر شما نصب میکند.
با این وجود تبلیغ افزارها میتوانند مشکلساز شوند اگر:
• بدون اجازه خود را روی کامپیوتر نصب کنند.
• غیر از نرمافزاری که به همراهش آمدهاند، خودشان را روی نرمافزارهای دیگر نصب کنند و هنگامی که از آن نرمافزارها استفاده میکنید، آگهیهای تبلیغاتی نشان دهند.
• مرورگر را بربایند تا بتوانند آگهیهای تبلیغاتی بیشتری را نمایش دهند.
• بدون کسب اجازهی شما اطلاعات مرورگر را جمعآوری کنند و آنها را از طریق اینترنت به دیگران بفرستند.
• طوری طراحی شده باشند که حذف کردن آنها دشوار باشد.
• تبلیغ افزار میتواند سرعت کامپیوتر شما را کم کند. همچنین ممکن است با دانلود آگهیهای تبلیغاتی از سرعت اینترنت بکاهد. گاهی وجود عیبهای برنامهنویسی در تبلیغ افزار نیز میتواند کامپیوتر شما را دچار اختلال کند. همچنین اگر به منظور ادامهی کار با کامپیوتر مجبور باشید پاپآپهای تبلیغاتی را ببندید میتوانند تمرکز شما را به هم بزنند و وقتتان را تلف کنند.
برخی ضدویروسها تبلیغ افزار ها را شناسایی میکنند و آنها را بهعنوان برنامههای ناخواستهی احتمالی گزارش میدهند. پس میتوانید یا به آنها اجازه دهید که فعالیت خود را ادامه دهند و یا آنها را از روی کامپیوتر خود حذف کنید. همچنین برنامههایی وجود دارند که صرفا برای شناسایی انواع تبلیغ افزار به کار می روند.
انواع نرمافزارهای تبلیغاتی مخرب
بااینکه تبلیغ افزار طبیعتاً ناخواسته است، همیشه غیرقانونی نیست و بسیار متداولتر از چیزی است که اکثر افراد فکر میکنند.
تبلیغافزارهای قدیمی قانونی یک مدل کسبوکار سودمند محسوب میشوند. مدلهای تبلیغافزاری که به ازای کلیک، مشاهده یا نصب سود میدهند، حتی توسط شرکتهای معتبری مورد استفاده قرار میگیرند تا محصولاتی را بازاریابی کنند و یا نرمافزارهای رایگان را تبلیغ کنند. اما این تبلیغافزارها همیشه قانونی نیستند و کاربران باید بدانند که چه چیزی را دانلود میکنند. بدون رضایت، تبلیغافزارها مشکلساز میشوند.
برنامههای بالقوه ناخواسته یا به اصلاح PUPها انواعی از تبلیغافزار هستند که حتی اگر دانلود آنها را با رضایت انجام داده باشید، بدون اطلاع یا خواست شما در دستگاه شما قرار میگیرند. با اینکه ممکن است این برنامهها الزاماً مخرب نباشند، PUPها میتوانند پلتفرمی را فراهم کنند که باعث شود بدافزارهای بیشتری وارد دستگاه شما شوند و همین باعث میشود در قانونی بودن آنها شبهه وجود داشته باشد.
PUPهای تبلیغافزار مخرب بیشترین آسیب را ایجاد میکنند. هدف توزیعکنندگان این است که تا جای ممکن به اهداف خود آسیب بزنند و کمپینهای تبلیغافزار آنها معمولاً شامل کارگذاری باج افزارها یا Trojanهای مخرب درون تبلیغافزار خود است.
این تبلیغافزار میتواند مرورگر شما را هدف بگیرد و صفحات شما را از Toolbarها و تبلیغات پر کند. حتی ممکن است این Toolbarها حاوی Trojanهایی باشند که جستجوهایی را از سایتهای قانونی به سمت Replicaهای جعلی میبرند که به نحوی طراحیشدهاند تا درست مشابه موارد اصلی باشند، پس باید در زمان جستجو دقت بیشتری کرد و همیشه در هنگام ورود به سایتهای جدید URLها را بررسی کرد.
نحوهی پیشگیری از تبلیغافزار
تبلیغافزارها و Pop-Upهای مربوط به آنها در بهترین حالت آزاردهنده هستند و در بدترین حالت میتوانند دستگاه شما را ناکارآمد کنند. مثل اکثر ریسکهای امنیت سایبری، در مورد تبلیغافزارها نیز پیشگیری بهترین راه دفاع است.
برای پیشگیری از اینکه تبلیغافزارها، جاسوسافزارها یا بدافزارهای دیگر PC شما و دستگاههای دیگر را آلوده کنند، باید:
- یک مسدودکنندهی تبلیغافزار یا Adblocker نصب کنید. این کار باعث میشود که مرورگر شما بهطور خودکار تبلیغات و دیگر محتوای Pop-Up را دانلود نکند و از مرورگر شما در برابر تبلیغافزار و ویروسهای مضر دیگری که میتوانند آن را همراهی کنند حفاظت میگردد.
- نرمافزار آنتیویروس خود را بروزرسانی کنید. مجرمان سایبری روی این حساب میکنند که شما عادتهای بد آنلاین داشته باشید، مثل کلیک کردن روی لینکهای مخرب، بروزرسانی نکردن نرمافزار امنیتی یا صرفاً نداشتن این نرمافزارها. بروزرسانیهای جدید از شما در برابر انواع جدید بدافزار و آخرین تاکتیکهای مورداستفادهی مجرمان سایبری حفاظت میکند.
اما بهره بردن از این حفاظتها فقط تا حدودی کارآمد است. برای حفاظت کامل باید بهطور ایمن اینترنت را مرور کنید. حتماً باید:
- دقت کنید که روی چه تبلیغاتی کلیک میکنید. پیش از کلیک کردن روی لینکهای تبلیغات یا دانلود کردن فایلهای آنلاین کمی فکر کنید. اطمینان حاصل کنید که URLها با متنی همراه خود تطبیق داشته باشند و فقط به سایتهای تأییدشدهی SSL ایمن دسترسی پیدا کنید که با عبارت «HTTPS» در ابتدای آدرس سایت مشخص میشود. اطمینان حاصل کنید که صفحات وب دارای علامت قفل نیز باشند.
- حالت ناشناس (Incognito) را فعالسازی کنید. بااینکه حالت ناشناس از نفوذ بدافزار به دستگاه جلوگیری نمیکند، باعث میشود که مرورگر شما کوکیها را ذخیره نکند. با جمع شدن کوکیها، دستگاه شما بهمرور کند میشود و احتمال ورود تبلیغافزارهای مخربی که کوکیها را ردیابی میکنند افزایش پیدا میکند.
- Cache و کوکیهای خود را پاکسازی کنید. با پاکسازی منظم Cache مرورگر خود، تأثیر کوکیهایی که احتمال دارد مخرب باشند را به حداقل برسانید. این امر کمک میکند که کوکیهای تبلیغافزار ردیابیکننده نتوانند در وب شما را دنبال کنند.
نحوهی حذف تبلیغافزار از یک PC
در مورد تبلیغافزارها، پیشگیری بهترین درمان است. اما ممکن است اشتباهاتی رخ دهند و درک اینکه چطور باید تبلیغافزار را از روی PC حذف کرد میتواند زندگی را بسیار سادهتر و دادهها را بسیار ایمنتر کند.
اولاً تبلیغافزارها معمولاً خود را در یک فایل کارگذاری میکنند که با اجازه یا بدون اجازهی شما دانلود شده است؛ ممکن است بهصورت مخربی با Rootkitها کارگذاری شده باشد یا صرفاً در فایلهای ذخیرهشده قرار داشته باشد.
برای حذف تبلیغافزار بهصورت دستی، کاربران ویندوز باید:
- تمام نرمافزارهای در حال اجرا و همه مرورگرهای باز را ببندند.
- «Windows Task Manager» را باز کنند.
- «Processes» را انتخاب کنند تا فهرستی از فایلهای در حال اجرا را ببینند.
- به دنبال هر فایل مشکوکی باشند که در پسزمینه در حال اجرا است، سپس راستکلیک کرده و «End Task» را انتخاب کنند.
- به «Control Plane» شخصی خود بروند و «Uninstall Program» را انتخاب کنند.
- هر برنامهای که به نظر میرسد ممکن است مشکلدار باشد را هایلایت و حذف کنند.
اما اگر بدافزار قابلیتهای احیا را بهصورت Built-In داشته باشد، شاید این کار برای از بین بردن تهدید کافی نباشد زیرا این قابلیت احیا حتی پس از اینکه نرمافزار حذف شده باشد، آن را بازیابی میکند.
مهم است که یک اسکن جامع از سیستم با نرمافزار آنتیویروس معتبر مانند آنتی ویروس کسپراسکای نیز انجام گردد. این کار فایلهای دارای مشکل را شناسایی کرده و هر ردی از آنها را از بین میبرد. حتماً باید بررسی شود که نرمافزار ضد بدافزار دارای قابلیتهای مسدودکنندهی تبلیغافزار باشد و این تنظیمات پیش از اسکن روشن شوند.
منبع : فراست
