فرهنگ انتشار محتوا در شبکه‌های اجتماعی – قسمت اول
فرهنگ انتشار ; استفاده از شبکه‌های اجتماعی یکی از فعالیت‌های روزمره بسیاری از ما محسوب می‌شود؛ چراکه طیف وسیع خدمات جذاب و متنوع که این شبکه‌ها ارائه کرده‌اند، هر کاربر اینترنتی را به استفاده از آن‌ها ترغیب می‌کند. علی رغم ممنوعیت های موجود برای استفاده در امور اداری از این شبکه ها، درصد قابل توجهی از جامعه، برای برقراری ارتباطات شخصی بین افراد خانواده،
فرهنگ انتشار محتوا در شبکه‌های اجتماعی- قسمت اول
شبکه‌های اجتماعی تاثیری روزافزون بر زندگی روزمره و رفتار اجتماعی مردم دارند و با رشد و توسعه فزاینده، بیش‌ازپیش در شکل‌گیری فرهنگ و رفتار اجتماعی مؤثر هستند. تصور کنید جامعه‌ای با بیش از یک میلیارد نفر جمعیت متشکل از فرهنگ‌ها، اقوام و کشورهای گوناگون در یک جامعه مجازی گرد هم آمده‌اند و افکار و عقایدشان را می‌توانند در کسری از ثانیه در اختیار کاربران دیگر در اقصی نقاط گیتی قرار دهند.
منتخب مقالات
دقت
دقیق و محتاط بودن یکی از ویژگی‌های اولیه برای رفتار اخلاقی در شبکه‌های اجتماعی است. باید توجه شود که انتشار یک مطلب توسط یک فرد بیانگر دیدگاه و طرز تفکر وی است و درصورتی‌که کاربر بدون دقت و استفاده از قوه تشخیص اقدام به انتشار مطالب نماید، ممکن است مطالبی بی‌پایه و اساس که موجب تشویش اذهان است را بازنشر کند.
این امر علاوه بر تبعات اجتماعی، وجهه و شخصیت فرد را به بوته نقد می‌گذارد و به‌مرور در میان دوستان و طرفداران خود به‌عنوان فردی نامعتدل و دارای نکات منفی شخصیتی شناخته خواهد شد. لذا ضروری است پیش از تصمیم به بازنشر مطلبی در مورد صحت و درستی آن‌ها اطمینان لازم را کسب کنیم و به ترویج شایعات و مطالب بی‌ریشه نپردازیم.
برای این کار کافی است فرد با یک جستجوی اینترنتی ساده در منابع معتبر شواهد لازم برای اطمینان از صحت مطلب را فراهم کند که در صورت بروز سوال و تردید از سوی دیگر کاربران به بیان شواهد و تضمین درستی مطلب منتشرشده خود بپردازد. این مسئله در مورد انتشار تصاویر و ویدیوها اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. تصاویر به‌راحتی می‌توانند دست‌کاری شوند و ویدیوهای قدیمی می‌توانند به‌عنوان منابع جدید معرفی شوند. لذا پیشنهاد می شود در صورت تردید در صحت مطالب چندرسانه‌ای، از انتشار آن‌ها جلوگیری شود.
صداقت
لزوم رعایت صداقت و شفافیت از دیگر اصول اخلاقی فعالیت در شبکه‌های اجتماعی است. همان‌گونه که گفته‌شد، مطالبی که فرد در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند نشان‌دهنده شخصیت اوست و در صورت رفتار غیراخلاقی و عدم رعایت صداقت و انتشار مطالب دروغین، رفتار او از سوی دیگر کاربران ملاحظه شده و در طولانی‌مدت ارتباطات اجتماعی او به مخاطره خواهد افتاد.
این مسئله در مورد دیدگاه‌های فردی اهمیت به سزایی دارد و کاربر نباید آگاهانه با استفاده از میزان رابطه و نفوذ خود به انتشار مطالب نادرست و غلط بپردازد. ذکر منبع در مورد مطالب دیگران و رعایت حق مالکیت فردی در شبکه‌های اجتماعی مسئله‌ای بسیار مهم و اساسی است و بایستی از سوی کاربران موردتوجه ویژه‌ای قرار گیرد.
امام على عليه السلام می فرماید:
خَيْرُ إِخْوَانِكَ مَنْ دَعَاكَ إِلَى صِدْقِ الْمَقَالِ بِصِدْقِ مَقَالِهِ وَ نَدَبَكَ إِلَى أَفْضَلِ الْأَعْمَالِ بِحُسْنِ أَعْمَالِه؛
بهترين برادرانت (دوستانت)، كسى است كه با راستگويى اش تو را به راستگويى دعوت كند و با اعمال نيك خود، تو را به بهترين اعمال برانگيزد. (تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 417)
رعایت بی‌طرفی
این مسئله به‌طور خاص در مورد انتشار مطالب حاوی دیدگاه‌های مرتبط به مسائل اجتماعی اهمیت می‌یابد و متأسفانه بسیاری از کاربران آن را نادیده می‌گیرند. در هنگام فعالیت در شبکه‌های اجتماعی، فرد در مواجهه با افکار و عقاید گوناگون، بعضا در تضاد قرار می‌گیرد. دوستان و کسانی که در ارتباط با وی در شبکه‌های اجتماعی هستند، ممکن است عقاید مختلفی داشته باشند.
بیان مطالب و محتوا در شبکه‌های اجتماعی بدون توجه به طیف گسترده این عقاید می‌تواند موجب تحت شعاع قرار دادن شخصیت فرد شده و به‌مرور موجب در انزوا قرار گرفتن وی شود. بیان مطالب حساسیت‌زا و جانب‌دارانه از یک گروه خاص مسئله‌ای است که باید تا حد لزوم از آن اجتناب شود و رعایت انصاف و البته صداقت، در بیان و پرداختن به این مسائل در نظر گرفته شود تا عواقب سویی در برنداشته باشد.
مسئولیت‌پذیری
باید توجه شود که فضایی که در شبکه‌های اجتماعی در اختیار فرد است یک فضای عمومی است و هرکسی که در این فضا فعالیت می‌کند، قادر به مشاهده و رصد بسیاری از رفتارهای دیگران است. همان‌گونه که انتظار می‌رود در فضاهای عمومی جامعه رفتار مسئولانه‌ای داشته باشیم، می‌بایست در فضای شبکه‌های اجتماعی نیز به آن پایبند باشیم. نکته‌ای که وجود دارد این است که گاه کاربران تفاوت میان فضای خصوصی و عمومی را در شبکه‌های اجتماعی درک نمی‌کنند و رفتار مناسبی بروز نمی‌دهند.
باید توجه داشت که تمامی اطلاعات مندرج شده در شبکه‌های اجتماعی توسط فرد، به‌راحتی قابلیت انتقال و مشاهده توسط دیگران را دارد و رفتار مسئولانه در فضای مجازی باید به‌گونه‌ای باشد که فرد در آینده با مشاهده آن مطالب و آشکار شدن آن‌ها، احساس شرمندگی و تأسف ننماید. یک راهکار کلی می‌تواند این باشد که فرد با نگاه یک ناظر بیرونی به فعالیت‌های اجتماعی خود بنگرد و بتواند از فعالیت‌هایش در شبکه‌های اجتماعی در حضور دیگران یا یک هیئت منصفه فرضی دفاع کند. می بایست طرز رفتار فرد در شبکه‌های اجتماعی با رفتار او در فضاهای عمومی دیگر، تضاد و تعارضی نداشته باشد.
احترام
همان‌گونه که گفتیم شبکه‌های اجتماعی محل اجتماع طیف وسیعی از عقاید، فرهنگ‌ها و سلایق گوناگون است. رعایت احترام و در نظر داشتن اصول فرهنگی و اجتماعی در هنگام فعالیت در شبکه‌های اجتماعی اصلی اساسی و غیرقابل‌اجتناب است. پس طوری رفتار کنید که می‌خواهید با شما رفتار شود.
امام على عليه السلام می فرماید:
فَأَحْبِبْ لِغَيْرِكَ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِكَ وَ اكْرَهْ لَهُ مَا تَكْرَهُ لَهَا
آنچه كه براى خود دوست میداری، برای دیگران هم دوست بدار و آنچه براى خود نمىپسندى، براى دیگران هم مپسند.
عدم رعایت احترام متقابل، انتشار مطالب حساسیت‌زا و تقابل با عقاید دیگران، جز ایجاد فضایی غیردوستانه و پراسترس حاصلی نخواهد داشت. همچنین استفاده از الفاظ زشت و توهین‌آمیز و بیان مسائل نژادپرستانه و ترویج فضای نفرت و دشمنی مسئله‌ای است که اکیدا می‌بایست از سوی کاربران خودداری شود.
