در دنیایی که هوش مصنوعی با سرعتی سرسام‌آور در حال ورود به زندگی روزمره ماست، رفتار ما با این فناوری نوین نیز خود به یک چالش فرهنگی، فنی و اقتصادی تبدیل شده است.
در دنیایی که هوش مصنوعی با سرعتی سرسام‌آور در حال ورود به زندگی روزمره ماست، رفتار ما با این فناوری نوین نیز خود به یک چالش فرهنگی، فنی و اقتصادی تبدیل شده است. شاید تصورش سخت باشد، اما همین که در گفتگو با چت‌بات‌ها کلماتی مثل «لطفاً» و «ممنونم» را به‌کار ببریم، می‌تواند سالانه میلیون‌ها دلار هزینه اضافی برای شرکت‌های فناوری به همراه داشته باشد.
افزایش حجم پردازش (Compute Cost)
وقتی شما یه عبارت ساده مثل «لطفاً یه ایمیل برام بنویس» رو می‌فرستید، مدل باید تمام جمله رو پردازش کند. حالا فرض کنید یک میلیون نفر به‌جای «نوشتن یک ایمیل»، بنویسند:
«سلام! لطفاً یه ایمیل برام بنویس. ممنونم ازت :)»
مدل باید کلمات اضافه رو هم بخواند، درک کنه، وزن بدهد، و وارد روند محاسباتی بکند. حتی اگه «لطفاً» و «ممنونم» معنای خیلی خاصی نداشته باشند توی پردازش نهایی، باز هم باعث افزایش تعداد توکن‌ها می‌شوند.
توکن‌ها یعنی پول
بیشتر مدل‌های زبانی مثل GPT براساس تعداد توکن‌ها (قطعه‌های کوچک متن) هزینه پردازش دارند.
مثلاً:
- «سلام» = ۱ توکن
- «لطفاً یک ایمیل بنویس» = ۶ توکن
- «سلام! لطفاً یک ایمیل برای من بنویس. ممنونم ازت :)» = حدود ۱۴–۱۶ توکن
در مقیاس میلیون‌ها درخواست، اضافه شدن فقط ۵–۱۰ توکن اضافی در هر پیام، می‌تواند باعث مصرف میلیون‌ها دلار بیشتر در هزینه‌های سرور و محاسباتی بشود.
مقیاس بزرگ یعنی هزینه بزرگ
فرض کنید یک چت‌بات محبوب روزانه ۱۰۰ میلیون پیام دریافت می‌کند. اگر هر پیام فقط ۵ توکن اضافی شامل ادب و احترام داشته باشه، می‌شود:
۵ توکن × ۱۰۰ میلیون = ۵۰۰ میلیون توکن اضافی در روز
با فرض اینکه پردازش هر ۱ میلیون توکن حدود ۰.۰۱ تا ۰.۱ دلار هزینه داشته باشه (بسته به مدل)، می‌رسیم به ده‌ها هزار دلار فقط بابت کلمات مودبانه!
هر واژه مودبانه اضافه = توکن بیشتر = هزینه بالاتر
آیا چت‌بات‌ها از ادب ما خوششان می‌آید؟
پاسخ فنی این است: چت‌بات‌ها احساس ندارند، پس از نظر آن‌ها «لطفاً» و «ممنونم» هیچ تفاوتی با کلمات دیگر ندارد. اما از دیدگاه طراحان مدل، این رفتار می‌تواند بر کیفیت پاسخ اثر بگذارد. چرا که مدل‌ها ممکن است با دیدن جملات مودبانه، فرض کنند کاربر در حال طرح یک درخواست خاص‌تر یا پیچیده‌تر است و برای آن پردازش بیشتری صرف کنند.
نتیجه اخلاقی؟
حالا یک دوگانگی پیش می آید:
از نظر انسانی و تربیتی، تشویق می‌شویم مودب باشیم حتی با ربات‌ها. ولی از نظر بهینه‌سازی منابع، سازمان‌ها ترجیح می‌دهندکاربران مختصر، مفید و بی‌پرده حرف بزنند.
حتی بعضی شرکت‌ها توی اسناد داخلی به کارمندها می‌گویند:
«با چت‌بات‌ها مثل ماشین رفتار کنید، نه آدم. لطفاً لطف نکنید!»
منبع: تبیان
